konferW toku badań okazała się pewna stała prawidłowość, wskazująca na dużo większą efektywność działania w nowych warunkach zarówno jeśli chodzi o działania władz samorządowych, jak również obywateli w oddolnych inicjatywach-ale na terenie Włoch północnych. Inaczej rzecz wyglądała w przypadku Włoch południowych, gdzie wprowadzone zmiany nie przyniosły znaczących efektów. Robert Putnam upatruje przyczyn w pewnych zaszłościach historycznych, które jego zdaniem mają wpływ do dni dzisiejszych na potencjał w „pomnażaniu” kapitału społecznego w obu częściach państwa włoskiego. Północna część, historycznie bliższa modelowi republikańskiemu (bądź monarchii konstytucyjnej, zależnie od okresu i rozpatrywanego obszaru północy), zawsze słynęła z różnego rodzaju oddolnych inicjatyw-jak choćby towarzystw basztowych, zakładanych w celu wspólnej obrony przed wrogiem. Liczne warstwy mieszczaństwa na pewno sprzyjały utrwaleniu takiej struktury.